Bác sĩ Tạ Diệu Đức – về trang chủ

Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI)

Bác sĩ Tạ Diệu Đức

Intra-Cytoplasmic Sperm Injection

ICSI là gì?

Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI – Intracytoplasmic Sperm Injection) là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có độ chính xác rất cao, chủ yếu nhằm giải quyết tình trạng tinh trùng không thể tự đi vào trứng, gây khó khăn cho việc thụ tinh. Khác với thụ tinh ống nghiệm (IVF) thông thường – để tinh trùng và trứng tự kết hợp trong đĩa nuôi cấy – ICSI do chuyên viên phôi học giàu kinh nghiệm thực hiện dưới kính hiển vi độ phóng đại cao: chọn một tinh trùng di động tốt, hình thái bình thường, rồi dùng kim thủy tinh cực nhỏ tiêm trực tiếp vào bên trong trứng để hỗ trợ thụ tinh. Quá trình này giúp vượt qua rào cản tinh trùng phải xuyên qua lớp vỏ ngoài của trứng, nâng cao rõ rệt tỷ lệ thụ tinh thành công.

ICSI đặc biệt phù hợp với các trường hợp vô sinh nam, như số lượng tinh trùng cực ít (thiểu tinh nặng), khả năng di động kém (tinh trùng yếu), hình dạng bất thường (dị dạng tinh trùng), thậm chí không thể xuất tinh tự nhiên hoặc tắc ống dẫn tinh cần lấy tinh trùng từ tinh hoàn hay mào tinh. Ngoài ra, khi trứng trưởng thành nhưng từng có tỷ lệ thụ tinh kém trong IVF thông thường, màng trong suốt của trứng quá dày, hoặc sử dụng trứng trữ đông sau khi rã đông, bác sĩ cũng thường khuyên kết hợp ICSI để tăng cơ hội thành công.

Sự ra đời của ICSI giúp những cặp vợ chồng từng được cho là gần như không thể mang thai tự nhiên nhìn thấy hy vọng. Kỹ thuật này không chỉ vượt qua giới hạn của thụ tinh tự nhiên mà còn mở rộng phạm vi ứng dụng của hỗ trợ sinh sản. Tuy nhiên, ICSI không phải vạn năng: dù có thể nâng cao tỷ lệ thụ tinh, nó không bảo đảm phôi chắc chắn sẽ làm tổ thuận lợi hay phát triển thành thai nhi khỏe mạnh. Vì vậy, chất lượng trứng tốt, môi trường trong tử cung, kỹ thuật nuôi cấy phôi và sự điều chỉnh tổng thể về thể chất lẫn tinh thần vẫn là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công.

Nhiều cha mẹ tương lai cũng lo lắng: ICSI có ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi không? Các nghiên cứu hiện nay cho thấy trẻ sinh ra từ ICSI không có khác biệt rõ rệt về phát triển so với trẻ thụ thai tự nhiên hoặc bằng IVF thông thường. Kỹ thuật này chỉ hỗ trợ quá trình thụ tinh, không làm thay đổi cấu trúc di truyền hay chất lượng của bản thân tinh trùng và trứng.

Tóm lại, ICSI là kỹ thuật rất hữu ích với những người có điều kiện tinh trùng hạn chế, đã giúp vô số gia đình thực hiện ước mơ làm cha mẹ. Việc có phù hợp với ICSI hay không cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên kết quả tinh dịch đồ, tình trạng trứng và kinh nghiệm thụ tinh trước đây, từ đó thiết kế kế hoạch điều trị phù hợp nhất với từng trường hợp. Với sự đồng hành và lên kế hoạch tỉ mỉ của đội ngũ y tế, kỹ thuật này có thể trở thành khởi đầu tốt đẹp hướng tới một sinh linh mới.

Tôi có phù hợp với ICSI không?

Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI) là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cao cấp được thiết kế cho tình trạng “khó thụ tinh”, chủ yếu áp dụng khi tinh trùng không thể kết hợp tự nhiên với trứng một cách thuận lợi. Dưới đây là các nhóm phù hợp với ICSI:

  1. Các trường hợp liên quan đến vô sinh nam: Đây là chỉ định chính của ICSI, bao gồm:
  • Số lượng tinh trùng quá ít (severe oligospermia): tổng số tinh trùng thấp hơn nhiều so với mức cần thiết để mang thai tự nhiên; IVF thông thường hoặc bơm tinh trùng (IUI) khó có đủ tinh trùng để thụ tinh.
  • Khả năng di động của tinh trùng quá kém (asthenospermia): tinh trùng vận động yếu, không thể bơi tới trứng và xuyên qua vỏ trứng.
  • Tinh trùng dị dạng nặng (severe teratospermia): tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bất thường quá cao, khó tự hoàn thành thụ tinh.
  • Không có tinh trùng trong tinh dịch nhưng có thể lấy tinh trùng từ tinh hoàn hoặc mào tinh: bệnh nhân vô tinh nhưng lấy được một lượng rất nhỏ tinh trùng qua sinh thiết tinh hoàn (TESE) hoặc chọc hút mào tinh (PESA) cần dùng ICSI để hỗ trợ thụ tinh.
  • Kháng thể kháng tinh trùng dương tính: nếu trong huyết thanh hoặc tinh dịch có kháng thể tấn công tinh trùng, quá trình thụ tinh sẽ bị ảnh hưởng.

2. Yếu tố trứng của người phụ nữ: dù tinh trùng bình thường, nếu bản thân trứng có một số điều kiện, cũng có thể cần ICSI:

  • Màng trong suốt của trứng bất thường hoặc quá dày: tinh trùng khó tự xuyên qua lớp ngoài của trứng.
  • Sử dụng trứng trữ đông sau khi rã đông: vỏ ngoài của trứng sau trữ đông cứng hơn, khó thụ tinh hơn, thường được khuyên dùng ICSI.
  • Độ trưởng thành của trứng không đồng đều hoặc không ổn định: để tăng khả năng thụ tinh, có thể tiêm trực tiếp bằng ICSI.

3. Người từng thất bại thụ tinh hoặc có tỷ lệ thụ tinh thấp với IVF thông thường

  • Người từng điều trị thụ tinh ống nghiệm thông thường nhưng không thụ tinh được hoặc chỉ thụ tinh một phần, nên dùng ICSI ngay ở lần sau để tránh thất bại lần nữa.

4. Người dùng tinh trùng hiến tặng hoặc tinh trùng trữ đông

  • Nếu dùng tinh trùng trữ đông, khả năng di động có thể giảm; để tăng hiệu quả thường kết hợp ICSI.

5. Rối loạn thụ tinh không rõ nguyên nhân

  • Dù kết quả kiểm tra của cả hai vợ chồng đều bình thường, nhưng nhiều lần mang thai tự nhiên hoặc IVF đều thất bại, có thể nghi ngờ có vấn đề tiềm ẩn trong quá trình thụ tinh; ICSI có thể là bước thử tiếp theo.

6. Người cần xét nghiệm di truyền tiền làm tổ (PGT)

  • PGT cần phân tích từng phôi chất lượng cao; để bảo đảm mỗi trứng đều được thụ tinh thuận lợi và giảm nguy cơ đa tinh trùng xâm nhập trứng, thường ưu tiên dùng ICSI.

Tóm lại, ICSI là kỹ thuật chính xác được thiết kế cho những rối loạn thụ tinh đặc thù, đặc biệt trong trường hợp vô sinh nam và điều kiện trứng không tốt, có thể nâng cao đáng kể tỷ lệ thụ tinh. Tuy nhiên, việc có áp dụng ICSI hay không vẫn cần chuyên gia y học sinh sản đánh giá đầy đủ dựa trên tình trạng và quá trình điều trị của cả hai vợ chồng, để xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp nhất.

Bác sĩ Diệu Đức chúc bạn sớm có tin vui!