Nghiện rượu không chỉ hại gan mà còn hại tinh trùng

Bác sĩ cho bạn biết uống bao nhiêu là vừa phải!

Bạn có biết mỗi tuần uống bao nhiêu ly rượu là có thể bắt đầu ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng không? Con số thấp hơn bạn tưởng.

Nhắc đến tác hại của rượu bia, phần lớn mọi người nghĩ ngay đến gan. Nhưng với nam giới đang chuẩn bị có con, có một sự thật cũng quan trọng mà thường bị bỏ qua: tác hại của rượu đối với tinh trùng là toàn diện và sâu rộng.

Nghiên cứu cho thấy uống rượu lâu dài hoặc quá mức không chỉ làm giảm thể tích tinh dịch mỗi lần xuất tinh, mà còn trực tiếp kéo giảm mật độ tinh trùng, giảm tỷ lệ tinh trùng hình thái bình thường, làm suy yếu khả năng di động của tinh trùng. Ba chỉ số này chính là những chỉ số cốt lõi để đánh giá khả năng sinh sản nam giới.

----------------

Bao nhiêu là quá nhiều? Những con số then chốt cho bạn!

Chúng ta thường nói “uống vừa phải”, nhưng “vừa phải” rốt cuộc là bao nhiêu? Khi bàn về ảnh hưởng của rượu đến tinh trùng, có một đơn vị đo chuẩn hóa là “đơn vị rượu (unit)”, giúp đo lường lượng tiêu thụ chính xác hơn:

👨🏻‍⚕️ 1 đơn vị = 1 lon bia (330 ml) / 40 ml rượu vang / 12 g cồn

Với chuẩn này, số liệu nghiên cứu khá rõ ràng:

• Mỗi tuần ≥ 5 đơn vị: chất lượng tinh dịch bắt đầu bị ảnh hưởng tiêu cực có thể đo được, các thông số tinh trùng có thể bắt đầu giảm.
• Mỗi tuần ≥ 7 đơn vị: có thể làm tăng tỷ lệ phân mảnh DNA tinh trùng.
• Mỗi tuần ≥ 9 đơn vị: nguy cơ mật độ tinh trùng giảm mạnh tăng rõ rệt.
• Uống nhiều trong thời gian ngắn (uống say): dù chỉ uống nhiều một lần, ảnh hưởng tiêu cực có thể kéo dài một tuần, nặng thì kéo dài tới ba tháng! Vì tinh trùng từ khi sinh ra đến khi trưởng thành cần chu kỳ khoảng 74 ngày.

Nói cách khác, mỗi tuần năm lon bia có thể đã vượt qua lằn ranh đó. Với nhiều người, đây không phải là một con số xa vời.

----------------

Rượu gây hại tinh trùng như thế nào?

Rượu phá hủy tinh trùng chủ yếu qua hai con đường xảy ra đồng thời:

🔍 Cơ chế 1: Rối loạn điều hòa hormone

1. Rượu ức chế sản xuất androgen (testosterone): nhiều người nghĩ uống rượu khiến mình thấy “mạnh mẽ”, nhưng sự thật ngược lại – uống rượu lâu dài lại kéo giảm hormone quan trọng nhất của nam giới ㊙️
2. Rượu ức chế sự tiết hormone kích thích nang noãn (FSH) và hormone hoàng thể hóa (LH) – hai hormone quan trọng khởi động và duy trì quá trình sinh tinh
3. Khi mỗi tuần uống từ 7 đơn vị trở lên, tỷ lệ phân mảnh DNA tinh trùng tăng; ngoài ra nồng độ estrogen cũng tăng rõ rệt, gây mất cân bằng tỷ lệ estrogen – androgen trong cơ thể nam giới

➜ Chuỗi thay đổi hormone này làm rối loạn tận gốc quá trình sinh tinh, ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng.

🔍 Cơ chế 2: Làm suy yếu khả năng chống oxy hóa, gây stress oxy hóa

1. Quá trình chuyển hóa rượu tạo ra các chất chuyển hóa độc (như acetaldehyde), những chất này tạo ra lượng lớn gốc oxy tự do ở cấp độ tế bào, hình thành stress oxy hóa
2. Rượu cũng làm giảm đáng kể số lượng và hoạt tính của các enzyme chống oxy hóa trong cơ thể, khiến cơ thể mất đi hàng rào chống lại tổn thương oxy hóa

➜ Nghiên cứu cho thấy chỉ một tuần sau khi uống nhiều rượu, stress oxy hóa của tinh trùng đã tăng rõ rệt, các khiếm khuyết cấu trúc ở đầu và đoạn giữa tinh trùng cũng tăng theo, làm tổn hại thêm khả năng thụ tinh.

----------------

Trong thời gian chuẩn bị có con nên làm gì?

Sinh tinh là một quá trình động liên tục không ngừng. Một chu kỳ sinh tinh hoàn chỉnh cần khoảng 74 ngày, điều này có nghĩa là chỉ cần thay đổi thói quen sớm, chất lượng tinh trùng có cơ hội phục hồi trong vài tháng.

Nếu bạn đang chuẩn bị có con, hoặc định thử trong thời gian tới, những điểm sau đáng đặc biệt lưu ý:

• Cố gắng kiểm soát lượng rượu dưới 5 đơn vị mỗi tuần, càng ít càng tốt
• Tránh uống nhiều trong thời gian ngắn (uống say); dù chỉ thỉnh thoảng, ảnh hưởng vẫn có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng
• Nếu có thói quen uống rượu lâu dài, nên bắt đầu điều chỉnh dần ít nhất 3 tháng trước khi dự định có con, để chất lượng tinh trùng có đủ thời gian phục hồi
• Kết hợp ăn uống cân bằng và thực phẩm chống oxy hóa (như rau xanh đậm, các loại hạt, vitamin C, E) giúp chống lại stress oxy hóa

Dĩ nhiên, rượu chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng chất lượng tinh trùng.

Nếu bạn băn khoăn về sức khỏe tinh trùng của mình, cách trực tiếp nhất là làm một lần phân tích tinh dịch,

để số liệu cho bạn một mốc tham chiếu rõ ràng.

Trên con đường chuẩn bị có con, bớt một chút rượu là thêm một chút cơ hội.

Thay đổi thói quen không bao giờ là muộn. Tinh trùng đổi mới mỗi 74 ngày –

ba tháng sau, bạn sẽ thấy một phiên bản khác của chính mình!

----------------

< Tài liệu tham khảo >

1. Investigating the Association Between Alcohol Intake and Male Reproductive Function: A Current Meta-Analysis. Nguyen-Thanh T, Hoang-Thi AP, Anh Thu DT. Heliyon. 2023;9(5):e15723. doi:10.1016/j.heliyon.2023.e15723.
2. Habitual Alcohol Consumption Associated With Reduced Semen Quality and Changes in Reproductive Hormones; A Cross-Sectional Study Among 1221 Young Danish Men. Jensen TK, Gottschau M, Madsen JO, et al. BMJ Open. 2014;4(9):e005462. doi:10.1136/bmjopen-2014-005462.
3. Study on the Short-Term Effects of Increased Alcohol and Cigarette Consumption in Healthy Young Men's Seminal Quality. Silva JV, Cruz D, Gomes M, et al. Scientific Reports. 2017;7:45457. doi:10.1038/srep45457.
4. Effect of Alcohol (Ethanol) Administration on Sex-Hormone Metabolism in Normal Men. Gordon GG, Altman K, Southren AL, Rubin E, Lieber CS. The New England Journal of Medicine. 1976;295(15):793-7. doi:10.1056/NEJM197610072951501.
5. Impact of Alcohol Consumption on Male Fertility Potential: A Narrative Review. Finelli R, Mottola F, Agarwal A. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;19(1):328. doi:10.3390/ijerph19010328.
6. Optimizing Natural Fertility: A Committee Opinion. Penzias A, Azziz R, Bendikson K, et al. Fertility and Sterility. 2022;117(1):53-63. doi:10.1016/j.fertnstert.2021.10.007.
7. Alcohol and Male Reproductive Health: A Cross-Sectional Study of 8344 Healthy Men From Europe and the USA. Jensen TK, Swan S, Jørgensen N, et al. Human Reproduction (Oxford, England). 2014;29(8):1801-9. doi:10.1093/humrep/deu118.
8. Impact of Heavy Alcohol Consumption and Cigarette Smoking on Sperm DNA integrity. Andrologia. 2022. Amor H, Hammadeh ME, Mohd I, Jankowski PM.

Bác sĩ Diệu Đức chúc bạn sớm có tin vui!