Thủ phạm khiến người phụ nữ phía sau đền Taj Mahal qua đời: băng huyết sau sinh!

🕌 Ai cũng biết Taj Mahal 🕌 – công trình bằng đá cẩm thạch trắng tượng trưng cho tình yêu lãng mạn, được công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới; nhiều người xem đây là một trong những công trình lãng mạn nhất thế giới.

Nhưng thật ra ít ai biết rằng công trình biểu tượng của tình yêu vĩnh cửu này lại có mối liên hệ sâu sắc với sản phụ khoa.

------------------------

Taj Mahal là lăng mộ do hoàng đế Shah Jahan của Đế quốc Mughal xây dựng để tưởng nhớ người vợ yêu dấu – hoàng hậu Mumtaz Mahal.

Nếu bạn hỏi: người phụ nữ được hoàng đế yêu thương đến mức xây cả một kỳ quan thế giới cho bà, rốt cuộc qua đời vì sao? Câu trả lời thật ra rất “sản phụ khoa”: bà mất vì băng huyết sau sinh! 🩸

Theo ghi chép lịch sử, Mumtaz Mahal bị chảy máu nghiêm trọng sau khi sinh đứa con thứ 14 và cuối cùng không qua khỏi. Thời đó không có thuốc co hồi tử cung, không có truyền máu, không có kháng sinh, không có kỹ thuật phẫu thuật hiện đại; một khi xảy ra băng huyết sau sinh, gần như không có cơ hội cứu chữa. Ngay cả hoàng hậu – dù có y tế và nguồn lực tốt nhất thời bấy giờ – vẫn có thể mất mạng chỉ vì một lần sinh nở……

Từ góc nhìn sản phụ khoa hiện đại, đây cũng là một bi kịch rất phổ biến trong lịch sử loài người: trước khi y học hiện đại ra đời, băng huyết sau sinh luôn là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong mẹ.

------------------------

Vì sao xảy ra băng huyết sau sinh? Các nguyên nhân thường gặp gồm:

🚑 Đờ tử cung (Uterine atony): sau sinh tử cung không co hồi tốt, mạch máu không được ép lại nên tiếp tục chảy máu. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất!

🚑 Sót nhau hoặc nhau bám bất thường (Retained tissue): nhau không bong ra hết, hoặc nhau bám quá sâu, quá chặt vào thành tử cung, gây chảy máu liên tục.

🚑 Rách đường sinh hoặc tử cung (Trauma): âm đạo, cổ tử cung hoặc tử cung bị rách trong quá trình sinh.

🚑 Rối loạn đông máu (Coagulopathy): cơ thể không thể cầm máu bình thường, chảy máu càng khó kiểm soát, rơi vào vòng luẩn quẩn.

Vậy băng huyết sau sinh có phòng ngừa được không?

Câu trả lời là: được! Và y học hiện đại đã có rất nhiều cách:

🏥 Khám thai định kỳ: đánh giá trước vị trí nhau thai, khả năng nhau phát triển bất thường.

🏥 Chủ động dùng thuốc co hồi tử cung khi sinh: giúp tử cung co nhanh sau khi sổ nhau.

🏥 Chuẩn bị máu trước cho sản phụ nguy cơ cao: khi cần có thể truyền máu nhanh, tránh sốc mất máu.

🏥 Các trường hợp nguy cơ cao đặc biệt: ví dụ mẹ có nhau bất thường (nhau cài răng lược) có thể được đặt bóng động mạch chậu dự phòng trước sinh để giảm chảy máu.

🏥 Theo dõi sát sau sinh: nhân viên y tế liên tục theo dõi lượng sản dịch, huyết áp, nhịp tim và các dấu hiệu sinh tồn sau sinh.

Nếu thật sự xảy ra băng huyết sau sinh, công việc của đội ngũ y tế chính là chạy đua với thời gian!

Các xử trí thường gặp gồm:

💉 Xoa bóp tử cung và nhiều loại thuốc co hồi tử cung: giúp tử cung co lại để cầm máu.

❤️‍🩹 Thuốc cầm máu và truyền máu: nhanh chóng bù máu và các yếu tố đông máu.

🔧 Dụng cụ hoặc chèn ép trong tử cung để cầm máu; khi cần có thể phải nút mạch, phẫu thuật cầm máu, thậm chí trong tình huống cực đoan có thể phải cắt tử cung để cứu sống người mẹ.

------------------------

May mắn là với y học hiện đại, tỷ lệ tử vong do băng huyết sau sinh đã giảm mạnh. Tuy nhiên, từ góc nhìn của bác sĩ sản phụ khoa, mỗi lần mẹ sinh nở bình an, xuống giường bình an, bế em bé rời phòng sinh thật ra đều không phải là điều đương nhiên.

Đã từng có vô số người phụ nữ như Mumtaz Mahal, vì sự tiếp nối của sự sống mà phải trả giá bằng chính sinh mạng của mình. Vì vậy, Bác sĩ Diệu Đức xin gửi sự kính trọng cao nhất đến mỗi người mẹ đã trải qua mang thai và sinh nở. 🫡

Bác sĩ Diệu Đức chúc bạn sớm có tin vui!