Chuẩn bị mang thai, mang thai: “bí kíp uống cà phê” ít ai nói với bạn!

Nhiều người hỏi tôi ở phòng khám: “Bác sĩ Tạ ơi, mang thai có được uống cà phê không?”

Thật ra, dù đang chuẩn bị mang thai hay đang mang thai, uống cà phê vừa phải lại có lợi cho cơ thể!

㊙️ Nói trọng điểm trước:

- Uống cà phê rang nhạt (light roast) – hiệu quả chống oxy hóa tốt hơn

- Uống lâu dài – có thể cải thiện kháng insulin, chống viêm

- Uống vừa phải – sau khi mang thai dưới 200 mg mỗi ngày (khoảng 1–2 ly cà phê)

- Có thể thêm sữa tươi; không thêm đường, siro, kem pha cà phê (creamer)

Nếu uống trà, lượng caffeine quy đổi như sau (tính theo ly 240 mL):

- Hồng trà: khoảng 2–4 ly mỗi ngày

- Trà ô long/trà xanh: khoảng 4–6 ly mỗi ngày

- Matcha latte: khoảng 1–1,5 ly mỗi ngày

Nghiên cứu cho thấy caffeine trong ngắn hạn có thể làm giảm độ nhạy insulin, khiến cơ thể điều hòa đường huyết kém đi một chút. Nhưng điều thú vị là các nghiên cứu dịch tễ học lại phát hiện người có thói quen uống cà phê lâu dài lại liên quan đến giảm kháng insulin và giảm nguy cơ đái tháo đường típ 2. Hơn nữa, tác dụng bảo vệ này quan sát được ở cả cà phê thường lẫn cà phê đã khử caffeine, cho thấy lợi ích có thể không chỉ đến từ bản thân caffeine, mà còn liên quan đến các thành phần chống oxy hóa trong cà phê như polyphenol, axit chlorogenic. Một số thử nghiệm lâm sàng cũng chỉ ra cà phê có thể liên quan đến giảm lượng mỡ cơ thể.

Tuy nhiên cần lưu ý, nếu cho nhiều đường hoặc kem pha cà phê, tình hình có thể khác. Quá nhiều đường có thể gây dao động đường huyết, triệt tiêu những lợi ích tiềm năng vốn có của cà phê liên quan đến cải thiện kháng insulin và chống viêm; còn kem pha cà phê thường chứa dầu tinh luyện và phụ gia, dùng lâu dài cũng có thể bất lợi cho sức khỏe chuyển hóa. Vì vậy, nếu muốn giữ lại lợi ích sức khỏe của cà phê, nên tránh nhiều đường và kem pha cà phê, chọn cà phê không đường, không kem, hoặc chỉ thêm một ít sữa là lý tưởng hơn.

Từ góc độ sức khỏe phụ nữ, cà phê thật ra có không ít lợi ích tiềm năng. Nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ uống cà phê đều đặn có liên quan đến giảm nguy cơ hội chứng chuyển hóa, đái tháo đường típ 2, bệnh tim mạch, đồng thời liên quan đến giảm nguy cơ một số bệnh ung thư như ung thư niêm mạc tử cung; và hiệu quả bảo vệ này ở phụ nữ thường rõ rệt hơn nam giới. Ngoài ra, cà phê cũng được cho là có liên quan nhất định đến kiểm soát cân nặng, sức khỏe gan, duy trì chức năng nhận thức, cũng như tác dụng chống oxy hóa và chống viêm.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn mang thai hoặc chuẩn bị mang thai, vẫn cần đặc biệt chú ý lượng caffeine. Nghiên cứu cho thấy nếu trong thai kỳ mỗi ngày uống cà phê liều cao (trên 4 ly), có thể liên quan đến tăng nguy cơ trẻ sinh nhẹ cân, sinh non hoặc sảy thai. Ngoài ra, lượng caffeine cao cũng có thể làm tăng nhẹ nguy cơ gãy xương ở một số phụ nữ; vì vậy phụ nữ mang thai hoặc nhóm có nguy cơ loãng xương cao càng cần chú ý lượng dùng.

Nhìn chung, với bằng chứng hiện nay, bản thân cà phê không gây nguy hại cho việc chuẩn bị mang thai và sức khỏe. Uống cà phê vừa phải, về lâu dài thậm chí có thể cải thiện chuyển hóa và có lợi cho sức khỏe, đặc biệt về bệnh tim mạch và ung thư niêm mạc tử cung. Vì vậy, khi chuẩn bị mang thai, nhất là trong thai kỳ, nên kiểm soát lượng caffeine dưới khoảng 200 mg mỗi ngày (1–2 ly cà phê) để vừa giữ sức khỏe vừa an toàn cho thai kỳ nhé! 🍀

----------------

< Tài liệu tham khảo >

1. Coffee, Caffeine, and Health. The New England Journal of Medicine. 2020. van Dam RM, Hu FB, Willett WC.
2. Effects of Habitual Coffee Consumption on Cardiometabolic Disease, Cardiovascular Health, and All-Cause Mortality. Journal of the American College of Cardiology. 2013. O'Keefe JH, Bhatti SK, Patil HR, et al.
3. Associations Between the Intake of Caffeinated and Decaffeinated Coffee and Measures of Insulin Sensitivity and Beta Cell Function. Diabetologia. 2011. Loopstra-Masters RC, Liese AD, Haffner SM, Wagenknecht LE, Hanley AJ.
4. Coffee, Glucose Homeostasis, and Insulin Resistance: Physiological Mechanisms and Mediators. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism = Physiologie Appliquee, Nutrition Et Metabolisme. 2008. Tunnicliffe JM, Shearer J.
5. Metabolomic Signatures of Long-Term Coffee Consumption and Risk of Type 2 Diabetes in Women. Diabetes Care. 2020. Hang D, Zeleznik OA, He X, et al.
6. Longitudinal Study of the Relationship Between Coffee Consumption and Type 2 Diabetes in Chinese Adult Residents: Data From China Health and Nutrition Survey. PloS One. 2021. Ma Z, Hao M.
7. The Effect of Coffee Consumption on Insulin Sensitivity and Other Biological Risk Factors for Type 2 Diabetes: A Randomized Placebo-Controlled Trial. The American Journal of Clinical Nutrition. 2020. Alperet DJ, Rebello SA, Khoo EY, et al.
8. Association Between the Prevalence of Metabolic Syndrome and the Level of Coffee Consumption Among Korean Women. PloS One. 2016. Kim K, Kim K, Park SM.
9. Medical Conditions Associated With Coffee Consumption: Disease-Trajectory and Comorbidity Network Analyses of a Prospective Cohort Study in UK Biobank. The American Journal of Clinical Nutrition. 2022. Hou C, Zeng Y, Chen W, et al.
10. Coffee Consumption and Risk of Endometrial Cancer: A Pooled Analysis of Individual Participant Data in the Epidemiology of Endometrial Cancer Consortium (E2C2). The American Journal of Clinical Nutrition. 2022. Crous-Bou M, Du M, Gunter MJ, et al.
11. Coffee Consumption and Health: Umbrella Review of Meta-Analyses of Multiple Health Outcomes. BMJ. 2017. Poole R, Kennedy OJ, Roderick P, et al.

Bác sĩ Diệu Đức chúc bạn sớm có tin vui!