Sau khi chuyển phôi, có cần nằm nghỉ tại giường không?

Sau khi chuyển phôi, rốt cuộc có cần nằm nghỉ không?

Sau khi chuyển phôi, suy nghĩ đầu tiên của nhiều người là: “Nằm nghỉ nhiều thì phôi mới không bị rơi ra, mới làm tổ tốt được.”

Suy nghĩ này rất trực giác.

Nhưng nếu nhìn lại các nghiên cứu lâm sàng tích lũy trong hai mươi năm qua, sẽ thấy rằng:

Nằm nghỉ tại giường không những không có ích, thậm chí còn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực.

Sự thay đổi quan niệm về việc nằm nghỉ sau chuyển phôi

Thời kỳ đầu của thụ tinh ống nghiệm

Trên lâm sàng thường khuyên nằm nghỉ 24 giờ sau chuyển phôi, thậm chí kéo dài tới 2 tuần. Cơ sở lý thuyết là: nằm nghỉ giúp giảm co bóp tử cung, tránh phôi bị đẩy ra ngoài.

Năm 2013

Các nghiên cứu học thuật lần đầu được tổng hợp, chỉ ra rằng nằm nghỉ không những vô ích mà còn có thể ảnh hưởng đến kết quả thụ tinh ống nghiệm.

Từ đó bắt đầu khuyến nghị nên từ bỏ thói quen lâu đời và rất trực giác này.

Năm 2017

Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ công bố hướng dẫn, sau khi tổng quan hệ thống 14 nghiên cứu, đưa ra khuyến nghị Grade A (mức cao nhất):

Không khuyến nghị nằm nghỉ tại giường sau chuyển phôi.

Từ 2018 đến nay

Nhiều nghiên cứu quy mô lớn lần lượt được công bố, bao gồm hàng chục nghìn bệnh nhân, càng củng cố kết luận này.

Đồng thời chỉ ra rằng có mối liên hệ có ý nghĩa thống kê giữa nằm nghỉ tại giường và giảm tỷ lệ có thai lâm sàng.

Cùng xem: bốn nghiên cứu quan trọng

Hướng dẫn của Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM)

ASRM tổng quan hệ thống 14 nghiên cứu, không có nghiên cứu nào cho thấy nằm nghỉ – dù trong bao lâu – mang lại lợi ích.

Trong đó, ba thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với tổng cộng 712 bệnh nhân đã so sánh các thời gian nằm nghỉ khác nhau

• Vận động ngay sau khi chuyển phôi vs nằm nghỉ 30 phút
• Ngày chuyển phôi: nằm nghỉ 1 giờ vs 24 giờ
• Ngày chuyển phôi: nằm nghỉ 20 phút vs 24 giờ

Kết quả mang thai sau đó đều không khác biệt.

Đặc biệt đáng chú ý là một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng trên 240 bệnh nhân làm thụ tinh ống nghiệm lần đầu:

• Nhóm vận động ngay: tỷ lệ sinh sống 56,7%
• Nhóm nằm nghỉ 10 phút: tỷ lệ sinh sống 41,6%

Hai nhóm khác biệt có ý nghĩa thống kê (p = 0,02), cho thấy bệnh nhân vận động ngay sau chuyển phôi lại có tỷ lệ sinh sống cao hơn.

Một phân tích gộp năm 2019

Gồm 5 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với tổng cộng 1.002 phụ nữ, cho thấy nhóm nằm nghỉ và nhóm vận động ngay không có khác biệt đáng kể ở mọi kết quả mang thai chính:

• Tỷ lệ làm tổ
• Tỷ lệ có thai lâm sàng
• Tỷ lệ sinh sống
• Tỷ lệ sảy thai

Cho thấy việc không nằm nghỉ không ảnh hưởng đến việc phôi làm tổ và kết quả mang thai sau đó.

Một phân tích gộp lớn năm 2022 (Meta-analysis)

Đây là phân tích gộp có quy mô lớn nhất hiện nay, gồm 188 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với tổng cộng 59.530 bệnh nhân.

• Phát hiện nằm nghỉ tại giường liên quan đến giảm tỷ lệ có thai lâm sàng (nguy cơ tương đối RR 0,857; khoảng tin cậy 95% 0,741–0,991)
• Kết quả nghiên cứu này chỉ rõ không nên khuyến nghị nằm nghỉ sau chuyển phôi.

Nghiên cứu siêu âm

Về câu hỏi “vừa chuyển phôi xong đứng dậy ngay có làm phôi bị lệch vị trí không?”, nghiên cứu này đã trả lời trực tiếp.

Nghiên cứu quan sát 101 chu kỳ thụ tinh ống nghiệm:

• Nghiên cứu dùng siêu âm theo dõi vị trí bọt khí trong tử cung sau chuyển phôi, phát hiện ở bệnh nhân đứng dậy ngay, vị trí bọt khí trước và sau khi đứng gần như không thay đổi.

Kết quả này chứng minh trực tiếp qua hình ảnh: đứng dậy ngay không ảnh hưởng đến vị trí của phôi.

Từ các nghiên cứu trên có thể thấy,

vận động vừa phải sau chuyển phôi không chỉ an toàn, mà vì giúp duy trì tuần hoàn máu và trạng thái tâm lý bình thường, còn có thể có lợi.

Sau khi chuyển phôi, việc gì có thể làm? Việc gì nên tránh?

Có thể sinh hoạt bình thường:

• Đi lại bình thường, hoạt động nhẹ hằng ngày
• Ăn uống và sinh hoạt bình thường
• Hoạt động thể chất cường độ vừa (như đi dạo, giãn cơ nhẹ)
• Làm việc và giao tiếp xã hội bình thường

Nên hỏi bác sĩ điều trị trước khi quyết định:

• Vận động cường độ cao hoặc hoạt động mạnh (như chạy bộ, tập tạ)
• Quan hệ tình dục
• Tắm bồn, suối nước nóng, xông hơi và các môi trường nhiệt độ cao

Buông bỏ lo lắng cũng là một phần của sự chữa lành

Mỗi khâu của thụ tinh ống nghiệm đều khơi lên những cảm xúc vô cùng phức tạp,

và khoảng thời gian chờ đợi sau chuyển phôi thường là lúc khó khăn nhất của cả liệu trình.

Nằm nghỉ nhiều từng là “động tác chuẩn” sau chuyển phôi.

Nhưng khi nhiều bằng chứng cho chúng ta biết điều đó không giúp ích,

chúng ta có thể để cả thân và tâm thoải mái hơn sau chuyển phôi: tiếp tục cuộc sống, tiếp tục đi lại, không cần gò bó.

Tóm lại, bạn đã làm rất tốt rồi!

Tiếp theo, hãy sống thật dịu dàng, an tâm và trân trọng mỗi ngày.

< Tài liệu tham khảo >

1. Performing the Embryo Transfer: A Guideline. Fertility and Sterility. 2017. Guideline
2. Interventions to Optimize Embryo Transfer in Women Undergoing Assisted Conception: A Comprehensive Systematic Review and Meta-Analyses. Human Reproduction Update. 2022. Tyler B, Walford H, Tamblyn J, et al.
3. Bed Rest After an Embryo Transfer: A Systematic Review and Meta-Analysis. Archives of Gynecology and Obstetrics. 2019. Cozzolino M, Troiano G, Esencan E.
4. Post-Embryo Transfer Interventions for Assisted Reproduction Technology Cycles. The Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014. Abou-Setta AM, Peters LR, D'Angelo A, et al.
5. Do Physical Activity Behaviours Influence the Success of Assisted Reproductive Technology? A Systematic Review of the Literature. Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada (JOGC). 2018. Blanchet C, Lavallée É, Babineau V, Ruchat SM.
6. Bed Rest After Embryo Transfer: Is It Harmful?. European Journal of Obstetrics, Gynecology, and Reproductive Biology. 2013. Küçük M.

Bác sĩ Diệu Đức chúc bạn sớm có tin vui!